ทำข้อสอบวัดระดับความรู้ เรื่อง การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน (Basic Life Support) เพื่อรับเกียรติบัตรออนไลน์
การเรียนรู้เรื่องการปฐมพยาบาลและการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานถือเป็นทักษะสำคัญสำหรับผู้ที่สนใจศึกษาต่อในสายแพทยศาสตร์ พยาบาลศาสตร์ สาธารณสุขศาสตร์ และวิทยาศาสตร์สุขภาพ คอร์ส การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน โดย ภาควิชาเวชศาสตร์ฉุกเฉิน คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดโอกาสให้น้องๆ ได้ศึกษาขั้นตอนช่วยเหลือผู้ป่วยฉุกเฉินเบื้องต้นอย่างถูกวิธี ช่วยเพิ่มความมั่นใจในการรับมือเหตุการณ์จริง และนำความรู้ไปประยุกต์ใช้เพื่อดูแลคนรอบข้างได้
วิชานี้รวบรวมเนื้อหาสำคัญ 6 บทเรียน ได้แก่ การแจ้งเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐานในผู้ป่วยผู้ใหญ่ การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐานในผู้ป่วยเด็ก การช่วยเหลือผู้ป่วยหัวใจขาดเลือดฉับพลันเบื้องต้น การช่วยเหลือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเบื้องต้น และการช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีสิ่งแปลกปลอมอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนบน เนื้อหาดังกล่าวช่วยพัฒนากระบวนการคิดวิเคราะห์ ความตระหนักรู้ในการช่วยเหลือผู้อื่น และทักษะการตัดสินใจในภาวะวิกฤต ซึ่งสามารถนำไปอธิบายใน Portfolio เพื่อสะท้อนความสนใจ ความพร้อม และเจตคติที่ดีต่อวิชาชีพด้านการแพทย์ได้เป็นอย่างดี
สำหรับการวัดผลและการรับเกียรติบัตร รายวิชานี้กำหนดให้ผู้เรียนต้องทำคะแนนรวมทั้งหมดให้ได้ ร้อยละ 60 ขึ้นไป โดยแบ่งเป็นคะแนนจากแบบทดสอบย่อย (Quiz) 50 คะแนน และแบบทดสอบหลังเรียน (Posttest) 50 คะแนน ทั้งนี้ น้องๆ จะมีสิทธิ์ทำแบบทดสอบหลังเรียนเมื่อ เข้าร่วมกิจกรรมการเรียนมากกว่า 80% ขึ้นไป และสามารถ ทำข้อสอบ Posttest ได้เพียง 1 ครั้งเท่านั้น เมื่อผ่านเกณฑ์ครบถ้วนตามที่กำหนดจึงจะได้รับ Certificate of Completion
แนวทางการเตรียมตัวและเข้าร่วมเรียนรู้สำหรับน้องๆ มีดังนี้
- ตรวจสอบรายละเอียดรายวิชาและเตรียมความพร้อมของบัญชีผู้ใช้งานบนแพลตฟอร์ม myCourseVille
- ลงทะเบียนเข้าเรียนในคอร์ส การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน ทางระบบออนไลน์
- เข้าศึกษาเนื้อหาทั้ง 6 บทเรียนอย่างครบถ้วนเพื่อพัฒนาความรู้และเก็บชั่วโมงการเรียนรู้
- ทำแบบทดสอบย่อย (Quiz) ในแต่ละบทเรียนเพื่อสะสมคะแนนส่วนแรก
- เข้าเรียนให้ครบตามเงื่อนไข Course Progress มากกว่า 80% แล้วทำแบบทดสอบหลังเรียน (Posttest) ให้ได้คะแนนรวมผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 60 ขึ้นไป
- บันทึกเกียรติบัตร Certificate of Completion ไว้ใช้เป็นหลักฐานและนำสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปสรุปเรียบเรียงลงใน Portfolio
พี่แอดมินได้รวบรวมและวิเคราะห์เนื้อหาจากแบบทดสอบเพื่อให้น้องๆ ใช้ทบทวน เตรียมตัว และทำความเข้าใจหลักการปฏิบัติที่ถูกต้องได้อย่างถูกต้องตามมาตรฐานทางการแพทย์
- เบอร์โทรศัพท์ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทางการแพทย์ของประเทศไทย คือ 1669 ซึ่งเป็นสายด่วนสำหรับการแจ้งเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ทั่วประเทศตลอด 24 ชั่วโมง
- ข้อมูลที่ผู้แจ้งเหตุควรเตรียมไว้เมื่อโทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน คือ สถานที่เกิดเหตุ อาการผู้เจ็บป่วยฉุกเฉิน ระดับความรู้สึกตัวผู้ป่วย และเบอร์โทรศัพท์ติดต่อกลับ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ประเมินความรุนแรงและจัดส่งทีมกู้ชีพได้ตรงจุด
- อาการและข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับผู้เจ็บป่วยที่ต้องแจ้งแก่เจ้าหน้าที่ คือ เพศ อายุโดยประมาณ และจำนวนผู้เจ็บป่วยคร่าวๆ เพื่อการเตรียมอุปกรณ์และบุคลากรทางการแพทย์ให้เหมาะสมกับสถานการณ์
- หลักการประเมินระดับความรู้สึกตัวและความรุนแรงของผู้ป่วยในการแจ้งเหตุ คือ การสังเกตการขยับร่างกาย การพูดคุยถามตอบ และการลืมตา เพื่อจำแนกความรุนแรงของภาวะฉุกเฉิน
- เหตุผลที่ต้องให้เบอร์ติดต่อกลับของผู้โทรแจ้ง คือ เพื่อให้ทีมช่วยเหลือสามารถประสานงานหรือสอบถามการเดินทางไปยังจุดเกิดเหตุ และให้ศูนย์สั่งการสามารถติดต่อกลับเพื่อแนะนำการปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้ถูกต้อง
- บุคคลที่จำเป็นต้องได้รับการช่วยฟื้นคืนชีพทันที คือ ผู้หญิงอายุ 15 ปี ที่หมดสติ นอนนิ่ง หายใจเฮือก หรือไม่แน่ใจว่าหายใจหรือไม่ ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะหัวใจหยุดเต้น
- ลำดับขั้นตอนการช่วยฟื้นคืนชีพเมื่อพบคนหมดสติไม่หายใจ คือ ปลุกเรียก, call for help, กดหน้าอก และใช้เครื่อง AED ตามแนวทางการช่วยเหลือผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลสำหรับประชาชนทั่วไป
- ตำแหน่งการวางมือที่ถูกต้องในการกดหน้าอกผู้ใหญ่ คือ วางส้นมือข้างหนึ่งลงบนกระดูกกึ่งกลางหน้าอก (กระดูก Sternum) และประสานส้นมืออีกข้างลงบนหลังมือข้างแรก แขนเหยียดตรง แนวตั้งฉากกับผู้ป่วย กดหน้าอกลงในแนวดิ่ง เพื่อส่งแรงกดไปยังหัวใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- อัตราเร็วและความลึกในการกดหน้าอกผู้ใหญ่ คือ อัตราเร็ว 100-120 ครั้งต่อนาที กดลึก 5-6 เซนติเมตร เพื่อสร้างปริมาณเลือดออกจากหัวใจไปเลี้ยงสมองได้อย่างเพียงพอ
- ขั้นตอนการใช้เครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจอัตโนมัติ (AED) ที่เหมาะสม คือ เปิดเครื่อง แปะแผ่นกับตัวผู้ป่วย วิเคราะห์ และกดปุ่ม shock ตามคำแนะนำของเครื่อง
- ลำดับขั้นตอนในการช่วยฟื้นคืนชีพเมื่อพบคนหมดสติไม่หายใจ คือ ปลุกเรียก, call for help, กดหน้าอก และใช้เครื่อง AED ซึ่งเป็นลำดับมาตรฐานในการ救ชีวิต
- กรณีที่ควรพิจารณาใช้เครื่อง AED คือ ผู้ป่วยหมดสติ และไม่หายใจทุกราย เพื่อประเมินและกระตุกไฟฟ้าหัวใจหากพบคลื่นไฟฟ้าหัวใจชนิดที่ต้องกระตุกไฟฟ้า
- อัตราเร็วและความลึกในการกดหน้าอกเด็กโต คือ อัตราเร็ว 100-120 ครั้งต่อนาที ลึก 5-6 เซนติเมตร ซึ่งใช้มาตรฐานเดียวกันกับผู้ใหญ่
- อัตราเร็วและความลึกในการกดหน้าอกเด็กเล็กน้อยกว่า 1 ปี คือ อัตราเร็ว 100-120 ครั้งต่อนาที ลึก 4 เซนติเมตร (หรือประมาณ 1 ใน 3 ของความลึกทรวงอก) เพื่อป้องกันอันตรายต่ออวัยวะภายใน
- การใช้ AED สำหรับผู้ป่วยเด็กที่เหมาะสม คือ แปะแผ่น AED แผ่นแรกด้านหน้าของหน้าอกตรงกึ่งกลาง และแผ่นที่สองแปะด้านหลังตรงตำแหน่งเดียวกันกับแผ่นแรก ในกรณีที่ใช้แผ่นขนาดเล็กหรือพื้นที่หน้าอกเด็กไม่พอวางสองแผ่นด้านหน้า เพื่อป้องกันไม่ให้แผ่นสัมผัสกัน
- การช่วยเหลือสิ่งแรกเมื่อพบผู้ป่วยหมดสติไม่รู้สึกตัวและมีเสียงกรน คือ เปิดทางเดินหายใจด้วยท่า Head tilt chin lift เพื่อป้องกันโคนลิ้นตกไปอุดกั้นทางเดินหายใจ
- การช่วยเหลือเปิดทางเดินหายใจเมื่อพบผู้ป่วยอาเจียนขณะชัก คือ จัดศีรษะผู้ป่วยให้อยู่ในท่าตะแคง เพื่อป้องกันการสำลักสิ่งของเหลวลงสู่ปอด
- การช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีอาการหายใจหอบเหนื่อยและวัดออกซิเจนปลายนิ้วได้ 96% คือ ให้ oxygen cannula 3 LPM เนื่องจากระดับออกซิเจนยังอยู่ในเกณฑ์ที่ให้การสนับสนุนระดับต่ำถึงปานกลางได้
- การช่วยหายใจในผู้ป่วยหมดสติ ปลุกไม่ตื่น ไม่หายใจ คือ เปิดทางเดินหายใจด้วยท่า Head tilt chin lift ร่วมกับช่วยหายใจด้วย Self-inflating bag 15 LPM เพื่อให้ออกซิเจนความเข้มข้นสูงแก่ผู้ป่วย
- การช่วยหายใจผู้บาดเจ็บที่มีรอยฟกช้ำที่อก ออกซิเจนปลายนิ้ว 92% ระหว่างรอทีมกู้ชีพ คือ ให้ oxygen mask with bag 10 LPM เพื่อให้ออกซิเจนความเข้มข้นสูงแก่ผู้ป่วยที่มีภาวะการหายใจล้มเหลวจากอุบัติเหตุ
- อาการแสดงของผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินหายใจส่วนบนอุดกั้นบางส่วน คือ มีประวัติสำลัก ชี้คอหรือใช้มือกุมคอ ไอออกเสียง และมีเสียงหายใจครืดคราด
- การช่วยเหลือเบื้องต้นผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินหายใจส่วนบนอุดกั้นบางส่วน คือ ให้ผู้ป่วยพยายามหายใจเองและไอแรงๆ เพื่อให้แรงดันจากการไอขับสิ่งแปลกปลอมออกมาเอง ห้ามเข้าไปล้วงคอ
- อาการของผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินหายใจส่วนบนอุดกั้นแบบสมบูรณ์ คือ ผู้ป่วยไม่มีเสียงพูด พูดไม่ออก ไอไม่ออกเสียง และหมดสติ เนื่องจากลมไม่สามารถผ่านทางเดินหายใจได้เลย
- การช่วยเหลือเบื้องต้นผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินหายใจส่วนบนอุดกั้นแบบสมบูรณ์ขณะยังรู้สึกตัว คือ ทำ Heimlich maneuver โดยการรัดกระตุกที่หน้าท้องเพื่อเพิ่มแรงดันในทรวงอกดันสิ่งแปลกปลอมออก
- การช่วยเหลือเมื่อผู้ป่วยสำลักอาหาร หมดสติ และไม่หายใจ คือ โทร 1669 และทำการช่วยฟื้นคืนชีพ (CPR) ทันทีโดยเริ่มจากการกดหน้าอก
แหล่งข้อมูล: สมาคมแพทย์หัวใจแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์, สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.), สภากาชาดไทย, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล, คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี
เนื้อหานี้สรุปและวิเคราะห์เพื่อใช้เป็นแนวทางในการเรียนรู้ น้องๆ ควรศึกษาเพิ่มเติมและตรวจสอบกับข้อมูลอย่างเป็นทางการของหน่วยงานผู้จัดสอบอีกครั้งเพื่อให้ข้อมูลครบถ้วนที่สุด
เรียบเรียงโดย quizeducate.com
คำแนะนำ! ก่อนเริ่มทำแบบทดสอบ
เครื่องมือคำนวณสัดส่วนคะแนน
ป้อนคะแนนเพื่อตรวจสอบเปอร์เซ็นต์ตามสูตร: (คะแนนที่ได้ ÷ คะแนนเต็ม) × 100
หวังว่าเนื้อหาที่พี่แอดมินนำมาฝากจะช่วยให้น้องๆ เข้าใจหัวข้อนี้และนำไปใช้ทบทวนความรู้ได้สะดวกขึ้น ภายใน QuizEducate ยังรวบรวม แบบทดสอบออนไลน์และเกียรติบัตรออนไลน์ จากโรงเรียน มหาวิทยาลัย และหน่วยงานต่างๆ ครอบคลุมทั้งภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมถึงกิจกรรมพัฒนาทักษะและอบรมออนไลน์ที่น่าสนใจ
สำหรับน้องๆ ที่กำลังเตรียมตัวเข้ามหาวิทยาลัย สามารถติดตาม TCAS ทั้งรอบ Portfolio, Admission, กำหนดการสอบ และเนื้อหาเกี่ยวกับ TGAT, TPAT และ A-Level พร้อมเลือกดู แบบทดสอบภาษาอังกฤษ และเนื้อหาด้าน CEFR เพื่อเตรียมทักษะภาษาอังกฤษสำหรับการเรียนต่อ ส่วนผู้ที่สนใจเทคโนโลยีสามารถติดตาม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งมีหัวข้อเกี่ยวกับ AI, Generative AI, ChatGPT, Digital Literacy, Coding และ Cybersecurity ให้ศึกษาเพิ่มเติมครับ
