ทำข้อสอบวัดระดับความรู้ เรื่อง การจัดประสบการณ์ที่ส่งเสริมทักษะทางสมอง EF (Executive Function) เพื่อรับเกียรติบัตรออนไลน์ ผ่าน Google Form
สวัสดีครับ วันนี้ผมขอนำกิจกรรมการทำข้อสอบวัดระดับความรู้ เรื่อง การจัดประสบการณ์ที่ส่งเสริมทักษะทางสมอง EF (Executive Function) เพื่อรับเกียรติบัตรออนไลน์ ผ่าน Google Form โดยเมื่อท่านได้ทำแบบทดสอบผ่านเกณฑ์ที่ทางผู้จัดกิจกรรมได้กำหนดไว้ ท่านจะได้รับเกียรติบัตรเป็นไฟล์ PDF ดังภาพตัวอย่างที่ได้ทางผมได้นำมาแสดงให้ดูไว้ผ่านทาง Email ที่ท่านได้ลงทะเบียนไว้ตอนทำแบบทดสอบครับ สามารถทำแบบทดสอบได้ที่ปุ่มทำแบบทดสอบด้านล่างเลยครับ
เวลาที่น้อง ๆ เห็นเด็กคนหนึ่งเข้าไปในสถานที่ใหม่ ๆ แล้วเขาดูสงบ สำรวจรอบ ๆ อย่างมั่นใจ ไม่ตื่นตระหนก ไม่เกาะผู้ใหญ่แน่น นั่นแหละคือสัญญาณของเด็กที่มีทักษะ EF ดี เพราะเขาสามารถตั้งสติ ควบคุมตัวเอง และประเมินสถานการณ์ได้อย่างเป็นธรรมชาติ ต่างจากเด็กที่รีบทำอะไรทันทีโดยไม่คิด ซึ่งสะท้อนถึงการขาดทักษะยับยั้งตนเองอย่างชัดเจน
ทักษะ EF ไม่ได้สำคัญเฉพาะเด็กเท่านั้น ผู้ใหญ่ยุคนี้ที่ต้องเจอการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ทั้งงาน เทคโนโลยี หรือปัญหาที่ต้องแก้แบบเฉพาะหน้า ล้วนต้องใช้ความสามารถในการคิดพลิกแพลงหรือ การยืดหยุ่นทางความคิด เพื่อให้ปรับตัวได้ทัน ไม่ติดกรอบเดิม ๆ และมองหาวิธีใหม่ ๆ ในการแก้ปัญหาได้เสมอ
เวลาที่เด็กทำผิด ครูที่เข้าใจ EF จะไม่รีบตำหนิ แต่จะช่วยสะท้อนความรู้สึก ชวนคิดหาทางแก้ และให้เด็กลองวางแผนใหม่ด้วยตัวเอง เพราะเป้าหมายของ EF คือการช่วยให้เด็ก ควบคุมตนเองและบรรลุเป้าหมายชีวิต ไม่ใช่แค่ทำตามคำสั่งให้ถูกต้องเท่านั้น
สมองของเด็กพัฒนา EF ได้มากที่สุดในช่วง 3–6 ปี และยังพัฒนาไปได้เรื่อย ๆ จนถึงประมาณ 25 ปี เลยทีเดียว นั่นหมายความว่าเด็กต้องการสภาพแวดล้อมที่ดีต่อการเติบโตของสมอง ซึ่งสภาพแวดล้อมที่ดีต้อง “เป็นมิตรต่อเด็ก” คืออบอุ่น ปลอดภัย และทำให้เด็กกล้าลองผิดลองถูกโดยไม่กลัวโดนตำหนิ
สื่อและอุปกรณ์ที่ดีต่อ EF ไม่ใช่ของแพง แต่คือของที่ ท้าทาย เด็ก ต้องคิด ต้องลอง ต้องแก้ปัญหา เช่น ของเหลือใช้ที่นำมาประดิษฐ์ใหม่ ซึ่งช่วยกระตุ้นทั้งความคิดสร้างสรรค์ การวางแผน และการแก้ปัญหาได้อย่างยอดเยี่ยม เด็กที่ใช้สันหนังสือแทนไม้บรรทัดเพื่อขีดเส้นตรง ก็แสดงถึง ความยืดหยุ่นทางความคิด ที่โดดเด่น เพราะเขารู้จักพลิกแพลงสิ่งรอบตัวให้ตอบโจทย์งานของตัวเอง
ในห้องเรียน เด็กที่มี Working Memory ดีจะจำกติกา คำสั่ง หรือขั้นตอนกิจกรรมได้แม่น ทำงานต่อเนื่องได้โดยไม่ต้องให้ครูเตือนซ้ำ ๆ ซึ่งต่างจากเด็กที่มีปัญหาด้าน Plan & Organize ที่มักทำงานไม่เป็นขั้นตอน ลืมของง่าย หรือเริ่มงานแต่ไม่จบ
Active Learning ก็เป็นอีกหนึ่งหัวใจสำคัญ เพราะการที่เด็กได้ลงมือทำจริง คิดวางแผน แก้ปัญหา และสะท้อนผลด้วยตัวเอง ทำให้ EF ทำงานตลอดเวลา ไม่ใช่แค่การนั่งฟังเฉย ๆ ส่วนการนอนหลับที่เพียงพอก็สำคัญมาก เพราะสมองจะจัดระเบียบข้อมูลและฟื้นฟู EF ในช่วงเวลานอน
ด้านอารมณ์ เด็กที่มี EF ดีจะรับมือกับความผิดหวังได้ดีขึ้น เพราะเขาสามารถหยุดคิด ตั้งสติ และหาวิธีจัดการอารมณ์ของตัวเองได้ ต่างจากเด็กที่มีปัญหาด้าน Emotional Control ที่มักอารมณ์ขึ้นลงง่าย ระเบิดอารมณ์เร็ว และควบคุมตัวเองไม่ได้
ครูที่มีทัศนคติเชิงบวกและมีความ ไวต่ออารมณ์ ของเด็ก จะช่วยให้เด็กกล้าแสดงออก กล้าลองผิดลองถูก และรู้สึกปลอดภัยทางใจ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของ EF เช่นเดียวกับสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ ปลอดภัย ไม่มีของแหลมคม ไม่มีจุดเสี่ยง และเปิดพื้นที่ให้เด็กเคลื่อนไหวได้อิสระ
กิจกรรมศิลปะก็ช่วย EF ได้มาก เพราะเด็กต้องวางแผน ควบคุมอารมณ์ จดจ่อกับงาน และคิดสร้างสรรค์ไปพร้อมกัน ส่วนกิจกรรมที่ไม่ส่งเสริม EF คือกิจกรรมที่ให้ทำตามแบบอย่างเดียว ไม่มีคิดเอง ไม่มีแก้ปัญหา
สุดท้าย การให้เด็กมีส่วนร่วมตกแต่งห้องเรียนก็ช่วยส่งเสริมทั้งการวางแผนและความยืดหยุ่นทางความคิด เพราะเด็กต้องคิดว่าจะจัดวางอะไรตรงไหน ใช้อะไรแทนกันได้ และทำงานร่วมกับเพื่อนอย่างมีระบบ
แหล่งข้อมูล: กรมสุขภาพจิต, สสส, ThaiPBS, The Active, RLG เรียบเรียงโดย quizeducate.comงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.)
เรียบเรียงโดย quizeducate.com
คำแนะนำ! ก่อนเริ่มทำแบบทดสอบ
เครื่องมือคำนวณสัดส่วนคะแนน
ป้อนคะแนนเพื่อตรวจสอบเปอร์เซ็นต์ตามสูตร: (คะแนนที่ได้ ÷ คะแนนเต็ม) × 100
หวังว่าเนื้อหาที่พี่แอดมินนำมาฝากจะช่วยให้น้องๆ เข้าใจหัวข้อนี้และนำไปใช้ทบทวนความรู้ได้สะดวกขึ้น ภายใน QuizEducate ยังรวบรวม แบบทดสอบออนไลน์และเกียรติบัตรออนไลน์ จากโรงเรียน มหาวิทยาลัย และหน่วยงานต่างๆ ครอบคลุมทั้งภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมถึงกิจกรรมพัฒนาทักษะและอบรมออนไลน์ที่น่าสนใจ
สำหรับน้องๆ ที่กำลังเตรียมตัวเข้ามหาวิทยาลัย สามารถติดตาม TCAS ทั้งรอบ Portfolio, Admission, กำหนดการสอบ และเนื้อหาเกี่ยวกับ TGAT, TPAT และ A-Level พร้อมเลือกดู แบบทดสอบภาษาอังกฤษ และเนื้อหาด้าน CEFR เพื่อเตรียมทักษะภาษาอังกฤษสำหรับการเรียนต่อ ส่วนผู้ที่สนใจเทคโนโลยีสามารถติดตาม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งมีหัวข้อเกี่ยวกับ AI, Generative AI, ChatGPT, Digital Literacy, Coding และ Cybersecurity ให้ศึกษาเพิ่มเติมครับ
